جغرافیای آذربایجان(آموزشی -پژوهشی)

-هواچیست؟
اصطلاح هوا به حالت آنی و زودگذر جو گفته میشود؛ مثلاً دمای شهر یاسوج در 26 فروردین سال 1394 ساعت 8 صبح،
13 درجه سانتیگراد است.
2 -آب وهوا یا اقلیم را تعریف کنید.
آب و هوا به مجموعه عناصر جوی غالب در یک منطقه دردرازمدت گفته میشود؛ مثلاً آب و هوای استان خراسان جنوبی، گرم
و خشک است.
3 -سازمان هواشناسی کشور چگونه وضع هوارادرکشورپیش بینی می کند؟
سازمان هواشناسی کشور با استفاده از اطلاعات روزانه، مانند فشار، رطوبت و دما، نقشه های هواشناسی تهیه می کند و با
کمک تصاویر پی درپی ماهوارهای، عبورتوده های هوا را پس از شکل گیری مراکز کم فشار و پرفشار، طی چند روز، پیگیری
می کند .
با توجه به نوع توده هوا، سرعت و جهت آنها، کارشناسان هواشناسی می توانند وضعیت هوا و تغییرات آن را برای روزهای
آینده پیش بینی کنند.
4 -نقش پیشرفت ارتباطات فناوری در پیش بینی وضع هوا را شرح دهید.
امروزه با پیشرفت ارتباطات و فناوری می توانیم از طریق سایت های مختلف اینترنتی و نرم افزارهای مختلف، که امکان
نصب روی رایانه و رایانه همراه را دارند به اطلاعاتی در مورد پیش بینی وضع هوای شهرها، روستاها و دیگر مناطق مختلف
جهان دست یابیم.
5 -سه عامل اصلی موثربرآب وهوای ایران را نام ببرید.
-موقعیت جغرافیایی
-میزان ارتفاع و جهت کوهستان ها
-ورود توده های هوا به کشور
6 -کدام عوامل جغرافیایی برتنوع آب وهوای کشورموثراست؟
-عرض جغرافیایی
-دوری ونزدیکی از دریاها
-پرفشارجنب حاره ای
7 -نقش عرض جغرافیایی برآب وهوای کشوررا توضیح دهید.
17
در مناطق جنوبی کشور، که در عرضهای پایین جغرافیایی قرار دارند )به خط اِستوانزدیک ترند،( زاویه تابش خورشید هنگام
ظهر، نزدیک به عمود است و به همین دلیل در این نواحی، مقدار تابش خورشید بیشتر و هوا گرم تر است؛ مانند استان های
هرمزگان و جنوب سیستان و بلوچستان .
ولی در مناطق شمالی کشور که در عرض های بالای جغرافیایی قرار دارند و زاویه تابش خورشید مایل تر است، مقدار تابش
کم تر و هوا سردتراست؛ مانند استان های آذربایجان غربی و شرقی.
8 -چرا دراطراف خط استوا هوای گرم و مرطوب وجوددارد؟
در اطراف خط استوا به دلیل گرم بودن و صعود هوا، کمربند کم فشار حاره ای تشکیل می شود و دارای آب و هوای گرم و
مرطوب است.
9 -چرا دراطراف مدارراس السرطان و راس الجدی آب وهوای گرم و خشک حاک است؟
در اطراف مدار رأس السرطان و رأس الجدی، به دلیل سنگینی و فرونشینی هوا، کمربند پرفشار جنب حاره ای تشکیل
میشود و دارای آب و هوای گرم و خشک است.
10 -مهم ترین کمربندهای خشک و بیابانی کره زمین در اثرچه عاملی به وجود آمده است؟
عامل پرفشار جنب حاره ای
11 -چرا دردوره گرما درکشورما میزان بارش بسیارکم است؟
عامل پرفشار جنب حارهای درتابستان به داخل کشور پیش روی می کند ومانع ریزش بارش در دوره گرما درکشور می شود.
12 -دو اثرمتفاوت دوری و نزدیکی از دریاها برآب وهوای کشوررا بنویسید.
نزدیکی به دریاها و دوری از آن در آب و هوای کشور دو اثرمتفاوت دارد . درسواحل شمالی کشور، دریای خزر در افزایش
بارش، نقش مهمی دارد ولی خلیج فارس و دریای عمان به دلیل عدم امکان صعود هوای مرطوب، در بارش سواحل جنوبی
کشور، نقش چندانی ندارند و موجب شرجی شدن هوا می شوند .
در نواحی داخلی کشور به دلیل دور بودن از دریاها و کمبود رطوبت، اختلاف دما زیاد است ولی در نواحی ساحلی شمال و جنوب
کشور اختلاف دما کم تر است.
13 -نقش میزان ارتفاع برآب وهوای کشوررا بنویسید.
با افزایش هر 1000 متر ارتفاع، دمای هوا به طور میانگین حدود 6 درجه سانتیگراد کاهش می یابد . پس در نواحی کوهستانی
کشور، آب و هوا سردتر و در دشت های داخلی کشور،که ارتفاع کم تری دارند آب و هوا گرم تر است.
14 -جهت رشته کوه هایی البرزو زاگرس چه تاثیری برآب وهوای کشوردارد؟
18
جهت رشته کوههای بلند مانند البرز و زاگرس نیز در پراکندگی جغرافیایی بارش کشور اثر دارد. این عامل موجب بارش های
بیش تر در دامنه های شمالی البرز و دامنه های غربی زاگرس شده است.
15 -توده هوا را تعریف کنید.
توده هوا، حجم بزرگی از هوا است که ویژگی فیزیکی آن به خصوص از نظر دما و رطوبت، در سطح افقی در صدهاکیلومتر
تقریباً همسان باشد.
16 -مهم ترین توده های هوا که درطول سال کشورما را تحت تاثیرقرارمی دهد را نام ببرید.
توده هوای غربی، توده هوای سیبری، توده هوای سودانی، توده هوای عربستان و توده هوای مرطوب موسمی
17 -مهم ترین عامل ریزش بارش های جوی درکشور...........................است.
توده هوای مرطوب غربی
18 -ویژگی های توده هوای سرد وخشک سیبری را بنویسید.
-دردوره سرما وارد ایران می شود و باعث سردی و خشکی هوا درزمستان می شودوموجب ریزش بارش درسواحل شمالی
می گردد.
19 -ویژگی های توده هوای مرطوب غربی را بنویسید.
-رطوبت دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس را دردوره سرما به داخل ایران منتقل می کند و برف و باران به همراه دارد.
20 -ویژگی های توده هوای سودانی را بنویسید.
گاهی درماه های سرد سال رطوبت دریای سرخ را به کشور ما می آورد و باعث بارندگی می شود.
21 -ویژگی های توده هوای گرم و خشک را بنویسید.
دردوره گرما هوای گرم را از عربستان به ایران می آورد و باعث افزایش شدید دما می شود.
22 -ویژگی های توده هوای مرطوب موسمی را بنویسید.
برخی سال ها دردوره گرما از اقیانوس هند به ایران نفوذ و موجب باران های سیلابی درحنوب شرق ایران می شود.
23 -جدول را کامل کنید.
19
-24 کدام قسمت از ایران درتابستان بارش وجوددارد وچرا؟
جنوب شرق ایران به دلیل نفوز توده هوای مرطوب موسمی تابستانی به کشور
25 -مهم ترین داده های هواشناسی را نام ببرید که درایستگاه های هواشناسی سینوپتیک اندازه گیری می شود.
دما-فشار-رطوبت-بارش
26 -انواع آب وهوای ایران را نام ببرید.
-آب وهوای گرم و خشک
-آب وهوای کوهستانی
-آب وهوای گرم وشرجی
-آب وهوای معتدل خزری
27 -ویژگی های آب وهوای گرم و خشک را بنویسید.
-بارش کم وخشکی هوا
-اختلاف شدید دما
-فقرپوشش گیاهی
-تبخیرو تعرق زیاد
28 -ویژگی های آب و هوای کوهستانی را بنویسید.
-افزایش بارندگی وکاهش دمابا افزایش ارتفاع
-میانگین دمای پایین
20
-بارندگی اغلب به صورت برف
29 -ویژگی های آب وهوای گرم و شرجی را بنویسید.
-بارندگی اندک
-رطوبت نسبی زیاد
-میانگین دمای بابای سالیانه
30 -ویژگی های آب وهوای معتدل خزری را بنویسید.
-بارندگی زیاد
-اعتدال دما در طول سال
-پوشش گیاهی غنی
31 -علت به وجودآمدن بیابانها درایران را بنویسید.
-عامل پرفشارجنب حاره ای
-جهت رشته کوه های بلند البرز و زاگرس
-دوربودن از دریاها و منابع رطوبتی
32 -مهم ترین عامل خشکی آب وهوای ایران و گسترش بیابان ها چیست؟
پرفشارجنب حاره ای
33 -عامل پرفشارجنب حاره ای چگونه باعث گسترش بیابان ها درایران شده است؟
مرکز پرفشارجنب حاره ای، از طریق جلوگیری از صعود هوای مرطوب، باعث کاهش باران و ایجاد بیابان ها درکشور می شود.
34 -عامل ایجاد بیابان لوت چیست؟
عامل پرفشارجنب حاره ای
35 -دو اثرمتفاوت رشته های البرز واگرس را بنویسید.
رشته کوه های البرز و زاگرس دو اثر متفاوت دارند. از یک طرف این رشته کوه ها با جذب رطوبت، وضعیت آب و هوایی را
در نیمه شمالی و غربی کشور مناسب کرده اند، و از طرفی دیگر، کوهستان های البرز و زاگرس همچون سدی درمقابل
عبور توده هوای مرطوب به نواحی داخلی کشور قرارگرفته اند.
36 -عامل اصلی پیدایش بیابان دشت کویر چیست؟
جهت رشته کوه های البرزو زاکرس که مانع ورود توده های هوای مرطوب به نواحی داخلی مانند دشت کویرمی شود.
21
-37 عامل پیدایش بیابان طبس چیست؟
دور بودن از منابع رطوبتی مانند بادهای مرطوب غربی
38 -ویژگی های بیابان دشت کویررا بنویسید.
موقعیت آب و هوایی در نواحی مرکزی ایران به گونه ای است که یکی از بزرگ ترین کویرهای جهان را به مساحت 60 هزار
کیلومتر مربع به وجود آورده است . کویر، بخشی از بیابان است و به نمکزارهای پف کرده ای گفته می شود که تبخیر شدید،
عامل اصلی شکل گیری آن است . بخش بزرگی از دشت کویر، بیابان واقعی است؛ یعنی میانگین بارش سالانه آن از 50 میلیمتر
کمتر است.
39 -ویژگی های بیابان لوت را بنویسید.
لوت یکی از خشک ترین بیابان های ایران است که در عین حال، یکی از گرم ترین مناطق کره زمین نیز به شمار می آید .
لوت در جنوب شرق ایران قرار دارد . بخش زیادی ازاین بیابان به دلیل قرارگیری در منطقه فشار زیاد جنب حاره ای، کمتر
از 30 میلیمتر باران دارد . وسعت این بیابان حدود 80 هزار کیلومترمربع است.
40 -آب وهوا برکدام فعالیت های انسان اثردارد؟
آب و هوا بر نوع کشاورزی،گردشگری،معماری، سیستم های حمل و نقل و سلامتی انسان نیز تأثیر دارد. علاوه بر آن، بر نوع
لباس پوشیدن و یا انتخاب نوع مسکن ما نیز مؤثر است.
41 -چرا درکشورما معماری های گوناگونی درنقاط مختلف دیده می شود؟
آب و هوا بر معماری تأثیرات زیادی دارد . درکشور ما به دلیل گوناگونی آب و هوا، معماری های گوناگونی در نقاط مختلف
کشور دیده می شود .
42 -چرا درگذشته مردم درخانه های خود آسایش بیشتری داشتند وانرزی کمتری هم مصرف می شد؟
در گذشته، مردم در ساخت ساختمان، به اثر اقلیم بر ساختمان و محیط توجه میکردند و به همین دلیل در داخل خانه هایشان
دارای آسایش بودند و انرژی کمتری هم مصرف می شد .
43 -برای کاهش سوانح جاده ای کدام راهکارمناسب تراست؟
برای کاهش سوانح جاده ای، توجه به اقلیم و پیش بینی وضع هوا، راهکار بسیار مناسبی است . توجه به وضع جوی منطقه در
پروژه های راه سازی و طراحی سامانه های حمل ونقل بسیار مهم است . درصورت آگاهی از وضعیت آب و هوایی می توان
خسارت های سوانح جادهای را کاهش داد.
44 -مهم ترین سوانح جاده ای کشوررا نام ببرید.
برف سنگین، سقوط بهمن، وقوع سیل، یخبندان و پدیدآمد نِ مه
45 -چغرافیای پزشکی را تعریف کنید.
22
جغرافیای پزشکی در زمینه پراکندگی تأثیرات عوامل محیطی بر سلامت انسان مطالعه می کند؛ به عنوان مثال، تشدید آلودگی
هوای کلان شهرها و مناطق صنعتی کشور و یا آلودگی هوای استان های نیمه غربی کشور به وسیله ریزگردها، سلامت جسمی
و روحی عده زیادی از هم وطنان را به خطرانداخته است.
46 -مهم ترین مشکلات محیط زیستی ناشی از آب وهوارا نام ببرید.
آلودگی هوا، بیابان زایی، خشک سالی و افزایش دما
47 -وارونگی دما چیست؟
وضعیتی که با افزایش ارتفاع، دمای هوا به طور ناگهانی افزایش یابد، وارونگی دما رخ می دهد. در این حالت، هوای سرد و
سنگین در سطح زمین قرار می گیرد و اجازه نمی دهد آلودگی به طرف بالاحرکت کند و درنتیجه، میزان آلاینده ها در هوای
شهرهای بزرگی مانند تهران بسیار زیاد می شود و مشکلات فراوانی رابرای مردم ایجاد میکند . در شرایط وارونگی، حرکت
صعودی و جابه جایی هوا صورت نمی گیرد.
48 -محدوده ریزگردها کجاست؟
ریزگردها بیشتر شامل گرد و غباری است که وارد هوا می شود. محدوده جغرافیایی بحرانی این پدیده، کشورهای ایران،
عراق، ترکیه، کویت و عربستان هستند.
49 -علل شکل گیری ریزگردهاچیست؟
عواملی چون کاهش ریزش های جوی، خشک شدن باتلاق ها و مدیریت ضعیف منابع آب در این مناطق، باعث شکل گیری
این پدیده شده است.
50 -چه راهکارهایی برای مقابله با ریزگردها مناسب است؟
احیای تالابها و تأمین حقابه رودخانه های منطقه، اجرای طرحهای بیابان زدایی، تغییر در شیوه کشت و مدیریت صحیح آب
در بخش های مختلف، روش های مناسبی است.
51 -برای حل مشکلات زیست محیطی کشورچه راهکاریی مناسب است؟
برای حل مشکلات محیط زیست کشور، مدیران، برنامه ریزان و مسئولان باید به بعد مکانی تصمیم گیری های خود توجه
جدی کنند و درحفظ منابع طبیعی و ملی کشورشان تلاش کنند.