درس اول زمین
خداوند جهان را برچه اساسی خلق کرده است؟ -
دانشمندان بر این باورند که خداوند، جهان هستی را بر اساس اصول و قوانین آفریده است. آنها با
مطالعه و شناخت نظام حاکم بر آفرینش کیهان، به دنبال کشف رازهای خلقت هستند.
2 تعریف کهکشان را بنویسید. -
در کیهان، صدها میلیارد کهکشان وجود دارد.کهکشان ها، توده ای از گاز، غبار و میلیاردها جرم
آسمانی شامل ستاره ها، سیاره ها، فضای بین ستارهای و ... هستند که طی انفجاری بزرگ تشکیل
شده اند . درهر کهکشان، تعدادی ازاجرام مختلف،تحت تأثیرنیروهای گرانش متقابل،کنار هم جمع
شده و منظومه ها را ساخته اند .
3 کهکشان راه شیری را توضیح دهید. -
اگر در شب های صاف و بدون ابر، در مکانی که آلودگی نوری ندارد، به آسمان نگاه کنید، نواریِ مه
مانند و کم نور، شامل انبوهی از اجرام می بینید . این نوار که، کهکشان راه شیری نام دارد، یکی
ازبزرگ ترین کهکشان های شناخته شده است . کهکشان راه شیری، شکلی مارپیچی دارد که منظومه
شمسی ما، در لبه یکی از بازوهای آن تشکیل شده است.
4 دو نظریه در مورد حرکت اجرام در منظومه شمسی را بنویسید. -
2
الف-نظریۀ زمین مرکزی بطلمیوس
ب-نظریۀ خورشیدمرکزینیکولاس کوپرنیک
-5 نظریه زمین مرکزی را توضیح دهید.
بطلمیوس، دانشمند یونانی بیش از دو هزار سال پیش، با مشاهده حرکت ظاهری ماه و خورشید، به
این نتیجه رسید که زمین، در مرکز عالم قرار دارد و اجرام آسمانی دیگر به دور آن می گردند.
نام گذاری شد، زمین، ثابت است و ماه و خورشیدو � زمین مرکزی � براساس این نظریه، که نظریه
پنج سیاره شناخته شده آن روزگار، یعنی عطارد، زهره، مریخ، مشتری و زحل، در مدارهایی دایره ای
به دور زمین می گردند.
-6 مخالفان نظریه زمین مرکزی چه کسانی بودند؟
برخی دانشمندان ایرانی مانند ابوسعید سجزی و خواجه نصیرالدین طوسی، با اندازه گیری های دقیق
و تفسیر درست یافته های علمی، ایرادهایی بر نظریه زمین مرکزی وارد کردند. این نظریه در اروپا نیز
مخالفانی داشت؛ ولی تا حدود قرن 1٦ میلادی مطرح بود.
-7 نظریۀ خورشید مرکزی توسط کدام دانشمند مطرح شد؟
کوپرنیک
-8 اساس نظریه خورشیدمرکزی کوپرنیک را بنویسید.
-زمین همراه با ماه، مانند دیگر سیاره ها در مدار دایره ای به دور خورشید می گردد.
3
حرکت روزانۀ خورشید در آسمان، ظاهری و نتیجۀ چرخش زمین به دور محورخود است. -
9 کدام دانشمند متوجه شدکه حرکت سیارات به دورخورشید بیضی است؟ -
کپلر
10 سه قانون کپلررا بنویسید. -
قانون اول :
هر سیاره در مداری بیضوی، چنان به دور خورشید حرکت می کند که خورشیدهمواره، در یکی از دو
کانون آن قرار دارد.
قانون دوم :
هر سیاره، چنان به دور خورشید می گردد که خط فرضی که سیاره را به خورشید وصل می کند،در
مدت زمان های مساوی، مساحت های مساوی ایجاد می کند.
قانون سوم :
زمان گردش یک دور سیاره به دور خورشید (p) با افزایش فاصله از خورشید (d) افزایش مییابد و
رابطه زیر بین آن ها برقرار است . در این رابطه : p بر حسب سال زمینی و d برحسب واحد نجومی
است.
4
11 فاصله یک سیاره با زمین - 9 واحد نجومی است.با توجه به قانون سوم کپلر مدت زمان چرخش
کامل این سیاره به دورخورشید چند سال است؟
توان 3 عدد 9 را به دست می آوریم که می شود 729 و سپس جزر آن را به دست می آوریمشود 27 یعنی این سیاره هر 27 سال یک دورکامل به دورخورشید می گردد.
729 = 9 � 9 � 9
27 = 729 √
12 فاصله پلوتو با خورشید - 39 / 44 واحد نجومی است.مدت زمان یک دور چرخش این سیاره به
دورخورشید را حساب کنید.
٦1304 = 39.44 � 39.44 � 39.44
248 سال= ٦1304 √
13 مدت زمان چرخش یک سیاره به دورخورشید - 27 سال است.با توجه به قانون دوم کپلر فاصله
این سیاره با خورشید چندواحد نجومی است؟
ابتداکلید شیفت ماشین حساب مهندسی راروشن می کنیم.ریشه عدد 27 را به دست می آوریم که می
شود 729 و سپس با ماشین حساب مهندسی ریشه سوم عدد 729 را به دست می آوریم که می شود
9 فاصله این سیاره 9 واحد نجومی است.
729 = 27 � 27
9 = 7293 √ 3
14 مراحل تکوین و آغاززندگی درکره زمین را بنویسید. -
5
حدود شش میلیارد سال قبل، با نخستین تجمعات ذرات کیهانی، شکل گیری منظومه شمسی آغاز شد
و در حدود 4 / ٦ میلیارد سال قبل، سیاره زمین به صورت کره ای مذاب تشکیل و درمدار خود قرار
گرفت .
با گذشت زمان و سرد شدن این گوی مذاب، حدود چهار میلیارد سال قبل، سنگ های آذرین به
عنوان نخستین اجزای سنگ کره تشکیل شدند؛ سپس با فوران آتشفشان های متعدد، به تدریج
گازهای مختلف مانند کربن، هیدروژن، نیتروژن و ... ازداخل زمین خارج شدند و هواکره را به وجود
آوردند. در دوران های مختلف، شرایط آب و هوایی و محیط زیست تغییرات فراوانی داشته اند و بر این
اساس گونه های مختلف جانداران در سطح زمین ظاهر و منقرض شده اند . به عنوان مثال، خزندگان
در اوایل دوره کربونیفر، ظاهر و در طی 80 70 میلیون سال، جثه آنها بزرگ شد و در کره زمین
گسترش یافتند . با نامساعدشدن شرایط محیط زیست و عدم سازگاری دایناسورها با تغییرات
محیطی، این موجودات حدود ٦٥ میلیون سال پیش منقرض شدند.
15 اهمیت تعیین سنگ هاچیست؟ -
تعیین سن سنگ ها و پدیده های مختلف، از نظر بررسی تاریخچه زمین، اکتشاف ذخایر ومنابع موجود
در زمین، پیش بینی حوادث احتمالی آینده و ... اهمیت زیادی دارد.
16 دوروش تعیین سنگ ها را بنویسید. -
در زمین شناسی نیز، سن سنگ ها و پدیده ها را به دو روش سن نسبی و مطلق تعیین می کنند.
17 سن نسبی و سن مطلقچه تفاوتی باهم دارند؟ -
در تعیین سن نسبی، ترتیب تقدم و تأ خر وقوع پدیده ها نسبت به یکدیگر مشخص می شود و در
تعیین سن مطلق )رادیومتری( سن واقعی پدیده ها با استفاده از عناصر رادیواکتیو اندازه گیری می
شود .
18 نیمه عمریک عنصریعنی چه؟ -
عناصررادیواکتیو به طور مداوم و با سرعت ثابت در حال فروپاشی هستند. این عناصر پس از
فروپاشی به عنصر پایدار تبدیل می شوند. مدت زمانی را که طول می کشد نیمی از یک عنصر
رادیواکتیو به عنصر پایدار تبدیل شود، نیمه عمر آن عنصر می گویند .
6
19 روش تعیین سن مطلق را توضیح دهید.
درتعیین سن مطلق با استفاده از رابطه زیر، زمان دقیق وقوع پدیده تعیین می شود.
تعداد نیمه عمر=سن پدیده � طول نیمه عمر
20 مقیاس های مختلف زمانرا نام ببرید. -
مفهوم زمان در مقیاس های مختلفی به کار می رود. واحد اساسی زمان، ثانیه است. شما باواحدهای
بزرگ تر زمان مانند: دقیقه، ساعت، شبانه روز، هفته، ماه، سال، دهه، سده )قرن( و هزاره آشنا هستید؛
اما، واحدهای بزرگ تر زمان نیز وجود دارد که در زندگی روزمره ما، کاربرد زیادی نداردمانند عصر،
دوره، دوران و اِئون که واحدهای زمانی مورد استفاده در زمین شناسی هستند .
21 معیارتقسیم بندی واحدهای بزرگ ترزمان به چه عواملی بستگی دارد؟ -
معیارتقسیم بندی این واحدهای زمانی مختلف، به حوادث مهمی همچون ظهور یا انقراض گونه
خاصی ازجانداران، حوادث کوه زایی، پیشروی یا پسروی جهانی دریاها و ... بستگی دارد.
22 مراحل چرخۀ ویلسون را نام ببرید. -
-1 مرحله بازشدگی
-2 مرحله گسترش
-3 مرحله بسته شدن
-4 مرحله برخورد
23 مرحله بازشدگی چرخه ویلسون را توضیح دهید. -
تحت تأثیر جریان های همرفتی خمیرکره، بخشی از پوستۀ قاره ا ی شکافته می شود و مواد مذاب
خمیرکره صعود نموده و به سطح زمین می رسند.مانند شرق آفریقا کوه های کنیا و کیلیمانجارو
24 مرحله گسترش چرخه ویلسون را شرح دهید. -
در این مرحله، شکاف ایجاد شده، گسترش می یابد و در محل گودال های ایجاد شده دریاهایی
تشکیل می شود . مانند دریای سرخ اقیانوس اطلس –
7
2
دانشمندان بر این باورند که خداوند، جهان هستی را بر اساس اصول و قوانین آفریده است. آنها با
مطالعه و شناخت نظام حاکم بر آفرینش کیهان، به دنبال کشف رازهای خلقت هستند.
2 تعریف کهکشان را بنویسید. -
در کیهان، صدها میلیارد کهکشان وجود دارد.کهکشان ها، توده ای از گاز، غبار و میلیاردها جرم
آسمانی شامل ستاره ها، سیاره ها، فضای بین ستارهای و ... هستند که طی انفجاری بزرگ تشکیل
شده اند . درهر کهکشان، تعدادی ازاجرام مختلف،تحت تأثیرنیروهای گرانش متقابل،کنار هم جمع
شده و منظومه ها را ساخته اند .
3 کهکشان راه شیری را توضیح دهید. -
اگر در شب های صاف و بدون ابر، در مکانی که آلودگی نوری ندارد، به آسمان نگاه کنید، نواریِ مه
مانند و کم نور، شامل انبوهی از اجرام می بینید . این نوار که، کهکشان راه شیری نام دارد، یکی
ازبزرگ ترین کهکشان های شناخته شده است . کهکشان راه شیری، شکلی مارپیچی دارد که منظومه
شمسی ما، در لبه یکی از بازوهای آن تشکیل شده است.
4 دو نظریه در مورد حرکت اجرام در منظومه شمسی را بنویسید. -
2
الف-نظریۀ زمین مرکزی بطلمیوس
ب-نظریۀ خورشیدمرکزینیکولاس کوپرنیک
-5 نظریه زمین مرکزی را توضیح دهید.
بطلمیوس، دانشمند یونانی بیش از دو هزار سال پیش، با مشاهده حرکت ظاهری ماه و خورشید، به
این نتیجه رسید که زمین، در مرکز عالم قرار دارد و اجرام آسمانی دیگر به دور آن می گردند.
نام گذاری شد، زمین، ثابت است و ماه و خورشیدو � زمین مرکزی � براساس این نظریه، که نظریه
پنج سیاره شناخته شده آن روزگار، یعنی عطارد، زهره، مریخ، مشتری و زحل، در مدارهایی دایره ای
به دور زمین می گردند.
-6 مخالفان نظریه زمین مرکزی چه کسانی بودند؟
برخی دانشمندان ایرانی مانند ابوسعید سجزی و خواجه نصیرالدین طوسی، با اندازه گیری های دقیق
و تفسیر درست یافته های علمی، ایرادهایی بر نظریه زمین مرکزی وارد کردند. این نظریه در اروپا نیز
مخالفانی داشت؛ ولی تا حدود قرن 1٦ میلادی مطرح بود.
-7 نظریۀ خورشید مرکزی توسط کدام دانشمند مطرح شد؟
کوپرنیک
-8 اساس نظریه خورشیدمرکزی کوپرنیک را بنویسید.
-زمین همراه با ماه، مانند دیگر سیاره ها در مدار دایره ای به دور خورشید می گردد.
3
حرکت روزانۀ خورشید در آسمان، ظاهری و نتیجۀ چرخش زمین به دور محورخود است. -
9 کدام دانشمند متوجه شدکه حرکت سیارات به دورخورشید بیضی است؟ -
کپلر
10 سه قانون کپلررا بنویسید. -
قانون اول :
هر سیاره در مداری بیضوی، چنان به دور خورشید حرکت می کند که خورشیدهمواره، در یکی از دو
کانون آن قرار دارد.
قانون دوم :
هر سیاره، چنان به دور خورشید می گردد که خط فرضی که سیاره را به خورشید وصل می کند،در
مدت زمان های مساوی، مساحت های مساوی ایجاد می کند.
قانون سوم :
زمان گردش یک دور سیاره به دور خورشید (p) با افزایش فاصله از خورشید (d) افزایش مییابد و
رابطه زیر بین آن ها برقرار است . در این رابطه : p بر حسب سال زمینی و d برحسب واحد نجومی
است.
4
11 فاصله یک سیاره با زمین - 9 واحد نجومی است.با توجه به قانون سوم کپلر مدت زمان چرخش
کامل این سیاره به دورخورشید چند سال است؟
توان 3 عدد 9 را به دست می آوریم که می شود 729 و سپس جزر آن را به دست می آوریمشود 27 یعنی این سیاره هر 27 سال یک دورکامل به دورخورشید می گردد.
729 = 9 � 9 � 9
27 = 729 √
12 فاصله پلوتو با خورشید - 39 / 44 واحد نجومی است.مدت زمان یک دور چرخش این سیاره به
دورخورشید را حساب کنید.
٦1304 = 39.44 � 39.44 � 39.44
248 سال= ٦1304 √
13 مدت زمان چرخش یک سیاره به دورخورشید - 27 سال است.با توجه به قانون دوم کپلر فاصله
این سیاره با خورشید چندواحد نجومی است؟
ابتداکلید شیفت ماشین حساب مهندسی راروشن می کنیم.ریشه عدد 27 را به دست می آوریم که می
شود 729 و سپس با ماشین حساب مهندسی ریشه سوم عدد 729 را به دست می آوریم که می شود
9 فاصله این سیاره 9 واحد نجومی است.
729 = 27 � 27
9 = 7293 √ 3
14 مراحل تکوین و آغاززندگی درکره زمین را بنویسید. -
5
حدود شش میلیارد سال قبل، با نخستین تجمعات ذرات کیهانی، شکل گیری منظومه شمسی آغاز شد
و در حدود 4 / ٦ میلیارد سال قبل، سیاره زمین به صورت کره ای مذاب تشکیل و درمدار خود قرار
گرفت .
با گذشت زمان و سرد شدن این گوی مذاب، حدود چهار میلیارد سال قبل، سنگ های آذرین به
عنوان نخستین اجزای سنگ کره تشکیل شدند؛ سپس با فوران آتشفشان های متعدد، به تدریج
گازهای مختلف مانند کربن، هیدروژن، نیتروژن و ... ازداخل زمین خارج شدند و هواکره را به وجود
آوردند. در دوران های مختلف، شرایط آب و هوایی و محیط زیست تغییرات فراوانی داشته اند و بر این
اساس گونه های مختلف جانداران در سطح زمین ظاهر و منقرض شده اند . به عنوان مثال، خزندگان
در اوایل دوره کربونیفر، ظاهر و در طی 80 70 میلیون سال، جثه آنها بزرگ شد و در کره زمین
گسترش یافتند . با نامساعدشدن شرایط محیط زیست و عدم سازگاری دایناسورها با تغییرات
محیطی، این موجودات حدود ٦٥ میلیون سال پیش منقرض شدند.
15 اهمیت تعیین سنگ هاچیست؟ -
تعیین سن سنگ ها و پدیده های مختلف، از نظر بررسی تاریخچه زمین، اکتشاف ذخایر ومنابع موجود
در زمین، پیش بینی حوادث احتمالی آینده و ... اهمیت زیادی دارد.
16 دوروش تعیین سنگ ها را بنویسید. -
در زمین شناسی نیز، سن سنگ ها و پدیده ها را به دو روش سن نسبی و مطلق تعیین می کنند.
17 سن نسبی و سن مطلقچه تفاوتی باهم دارند؟ -
در تعیین سن نسبی، ترتیب تقدم و تأ خر وقوع پدیده ها نسبت به یکدیگر مشخص می شود و در
تعیین سن مطلق )رادیومتری( سن واقعی پدیده ها با استفاده از عناصر رادیواکتیو اندازه گیری می
شود .
18 نیمه عمریک عنصریعنی چه؟ -
عناصررادیواکتیو به طور مداوم و با سرعت ثابت در حال فروپاشی هستند. این عناصر پس از
فروپاشی به عنصر پایدار تبدیل می شوند. مدت زمانی را که طول می کشد نیمی از یک عنصر
رادیواکتیو به عنصر پایدار تبدیل شود، نیمه عمر آن عنصر می گویند .
6
19 روش تعیین سن مطلق را توضیح دهید.
درتعیین سن مطلق با استفاده از رابطه زیر، زمان دقیق وقوع پدیده تعیین می شود.
تعداد نیمه عمر=سن پدیده � طول نیمه عمر
20 مقیاس های مختلف زمانرا نام ببرید. -
مفهوم زمان در مقیاس های مختلفی به کار می رود. واحد اساسی زمان، ثانیه است. شما باواحدهای
بزرگ تر زمان مانند: دقیقه، ساعت، شبانه روز، هفته، ماه، سال، دهه، سده )قرن( و هزاره آشنا هستید؛
اما، واحدهای بزرگ تر زمان نیز وجود دارد که در زندگی روزمره ما، کاربرد زیادی نداردمانند عصر،
دوره، دوران و اِئون که واحدهای زمانی مورد استفاده در زمین شناسی هستند .
21 معیارتقسیم بندی واحدهای بزرگ ترزمان به چه عواملی بستگی دارد؟ -
معیارتقسیم بندی این واحدهای زمانی مختلف، به حوادث مهمی همچون ظهور یا انقراض گونه
خاصی ازجانداران، حوادث کوه زایی، پیشروی یا پسروی جهانی دریاها و ... بستگی دارد.
22 مراحل چرخۀ ویلسون را نام ببرید. -
-1 مرحله بازشدگی
-2 مرحله گسترش
-3 مرحله بسته شدن
-4 مرحله برخورد
23 مرحله بازشدگی چرخه ویلسون را توضیح دهید. -
تحت تأثیر جریان های همرفتی خمیرکره، بخشی از پوستۀ قاره ا ی شکافته می شود و مواد مذاب
خمیرکره صعود نموده و به سطح زمین می رسند.مانند شرق آفریقا کوه های کنیا و کیلیمانجارو
24 مرحله گسترش چرخه ویلسون را شرح دهید. -
در این مرحله، شکاف ایجاد شده، گسترش می یابد و در محل گودال های ایجاد شده دریاهایی
تشکیل می شود . مانند دریای سرخ اقیانوس اطلس –
7
2
+ نوشته شده در دوشنبه ۱۳۹۶/۰۷/۱۷ ساعت 20:38 توسط اسماعیل نصرالهی
|